Làm thế nào để bạn giỏi hơn những người thông minh: Socarates là mentor cho Plato, Plato là mentor cho Aristotle. Thế ai là mentor của bạn?

Đến tầm tuổi gần 30 thì tôi nhận ra có rất nhiều người thông minh (trời ơi, cùng lớp Mik nhiều bạn giỏi lắm), nhưng sự nghiệp của họ lại không đi xa tương xứng với khả năng. Và Mik tự hỏi, điều gì khiến những người khác vượt qua họ?

Một phần câu trả lời nằm ở chữ ‘Mentor’!

  1. Mentor sẽ đẩy bạn phát triển mạnh lên như thế nào?

Có những chuỗi sự kiện lớn trong lịch sử từng diễn ra bởi nhiều nhân vật lớn, thế nào mà khi tra cứu ra, chúng ta nhận thấy những người này có liên hệ với nhau:

Hội doanh nhân sáng tạo trong lịch sử sản xuất:

Who was Henry Ford’s best friend?

Henry Ford and Thomas Edison. Best Friends.

Edison -tên tuổi gắn với cái bóng đèn đó – được coi là một trong những nhà phát minh, nhà khoa học vĩ đại và giàu ý tưởng nhất trong lịch sử – Bạn thân của ổng là ai? Chính là Henry Ford, ông trùm ô tô chứ còn ai. Hai người lại còn là bạn cùng xóm. Chưa kể họ còn có nhóm bạn thân bất thường toàn là các ông trùm sản xuất khác.

Uncommon-Friends-Mastermind-Group-Photo.jpg
The group started when Henry Ford decided he wanted to know Thomas Edison…

Tiếp theo, mảng võ thuật thì có Diệp Vấn là thầy của Lý Tiểu Long.

giai-thoai-la-lung-ve-quan-he-diep-van-ly-tieu-long-hinh-4.jpg

Mảng ‘nhà giàu’ thì có tỉ phú một thời giàu nhất thế giới Bill Gates làm bạn thân của Warren Buffet – nhà đầu tư thành công nhất thế giới.

Bill-Gates-Warren-Buffett.jpg
Bill Gates làm ‘best friend’ của Warren Buffet

Tất nhiên, câu chuyện mentor lúc nào cũng phải nhắc tới mảng triết gia và các nhà lãnh đạo vĩ đại: Socrates là sư phụ của Plato, ông Plato lại truyền dạy Aristotle. Aristotle lại tiếp tục hỗ trợ Alexander Đại Đế (thành công trước tuổi 30). Về sau, Caesar lại học hỏi Alexander Đại Đế, và đây lại truyền cảm hứng cho Napoleon.

Những người có thành công vượt trội cũng thường cần có mối quan hệ vượt trội. Đó là lí do mà ai cũng bảo: cần có mối quan hệ. Và tôi cho rằng quan hệ mentor là mối quan hệ quan trọng nhất cho sự phát triển người trẻ.

Có người mentor như có thêm tên lửa giúp bạn phát triển nhanh hơn tất cả những người đồng trang lứa, dù họ có khi tài năng hơn bạn. Mik tin rằng có tài năng sẽ phá mọi rào cản đi xa hơn người  thường. Nhưng nếu có lợi thế bệ đỡ thì bạn sẽ đi nhanh gấp tỉ lần những người tài năng thường thấy.

IMG_3998Bạn thông minh?

Tốt thôi!

Nhưng đó chỉ là một phần nhỏ trong yếu tố thành công lớn thôi. Hãy đầu tư nghiêm túc vào việc đi tìm mentor ngay lúc còn trẻ đi!!!!

—————————————-

2. Mentor của tôi 

Trước đây tôi có 1 bác mentor người Úc, nhưng hồi đó chưa hiểu mentor là cái khỉ gì? nên rất lười trả lời bác ấy, sau dần thì mối quan hệ tự tắt. Hic, vậy nên viết bài này để các bạn trẻ rút kinh nghiệm nha.

Tôi hiện có 2 mentor.

Với cái bản tính ương bướng tự kiêu tự lập, nên tôi thường tự giải đáp mọi câu hỏi …trước khi kịp hỏi mentor số 1 – cũng không phải người Việt nhưng sống ở Việt Nam. Có mentor không có nghĩa là bản thân mình ỳ ra + cái gì cũng ‘hỏi ngu’ và luôn nhờ vả đâu nha. Thế nên chú ấy gần như chỉ làm bệ đỡ tinh thần cho Mik. Chú ấy hay hỏi han, cổ vũ, và luôn nói có gì cần cứ bảo chú. Ban đầu là chú mentor cho Mik, sau đó thì cả vợ chú cũng tham gia, và giờ hai cô chú mentor cho cả vợ chồng Mik luôn. Chính mentor là người nhiều năm trước đã viết thư giới thiệu giúp Mik giành được học bổng chính phủ. Quả thật, nếu không có sự cố vấn, hướng dẫn và giúp đỡ thì tôi đã không thể có ngày hôm nay.

Mentor thứ 2 là người Việt nhưng sống ở Mỹ, ngược lại thì Mik hỏi chị ấy rất nhiều (vì mình ngơ quá mà), nhưng chủ yếu liên quan đến nội dung tâm linh, suy nghĩ xã hội.

Ngoài ra, cũng có lời đề nghị của vài người lớn tuổi khác, họ luôn nói sẵn sàng hỗ trợ nếu tôi cần, vì họ muốn giúp người trẻ. Cơ mà vì lĩnh vực phát triển của Mik đặc thù quá nên rất ít khi có thể hỏi han họ được. Chặng đường sắp tới tôi hy vọng tìm được thêm những mentor dẫn dắt tiếp tục trong các lĩnh vực mình cần.

Mentor có thể là sếp của bạn, bạn của bạn, cha mẹ của bạn, bạn thân, hoặc có thể là người rất xa lạ. Nói vậy không có nghĩa những ai thuộc nhóm trên đều đủ ‘tiêu chuẩn’ làm mentor. Nhớ là mentor không phải thầy cô giáo dạy lý thuyết nhé, mà là người có kiến thức & kinh nghiệm sâu sắc thể trả lời những câu hỏi trong thực tế của bạn.

Hỏi là phải hỏi đúng người. Mik có người bạn, 30 tuổi rùi mà cái gì cũng hỏi mẹ, từ chuyện công ty tới tình cảm. Trong khi mẹ bạn ấy làm nội trợ và không biết gì về chuyên môn làm việc nhưng vẫn tư vấn bạn nên làm thế này thế kia, kết quả là giờ bạn ấy bị chuyển công tác vì không đủ năng lực làm ở vị trí cũ.

Ngược lại, có bạn may mắn khi cha mẹ đủ tiêu chuẩn làm mentor (mà theo Mik thì số này rất ít). Họ sinh ra đã có bệ đỡ tên lửa để phóng đi nhanh hơn chúng ta. Đây là lí do mà nền tảng gia đình giúp những người sinh ra đã ở vạch đích, mới trở thành vĩ đại được.

——————————–

3. Vậy, tìm ‘mentor’ của bạn ở đâu?

Hãy chủ động, đừng bao giờ ngồi một chỗ và tự nghĩ mentor sẽ nhảy xuống trước mặt bạn. Tuy nhiên, chủ động không có nghĩa là thô lỗ mời chào.

IMG_3999.PNG

Không không! đó không phải là cách có mentor. Đừng bao giờ đi lạy lục người khác làm mentor cho bạn, bởi vì: họ chả được cái gì cả! Phải cực kỳ tinh tế và kiên nhẫn trong quá trình chủ động tìm kiếm mentor.

Ủa vậy làm sao để có mentor?

Hãy học cách đặt câu hỏi đầu tiên, vì mentor là người sinh ra để trả lời câu hỏi của bạn. Và câu hỏi lúc này là: Vì sao người ta làm mentor cho mình?

Đoạn này, thì để Mik mentor cho bạn nhé. Câu trả lời là:

  • Cách số 1: Họ vì tiền
  • Cách số 2: Họ thích thôi!

Vì tiền’ không có gì là xấu, việc trả tiền sẽ tạo cam kết rõ ràng giữa hai bên. Các công ty luôn trả rất nhiều tiền cho các mentor – chính là các nhà tư vấn. Vì họ hiểu rõ tầm quan trọng của các mentor này. Nhưng vấn đề là phần lớn chúng ta không đủ tiền để trả cho mentor đâu. Mà các trung tâm mentor bây giờ thì Mik nhìn qua chưa thấy cái nào đáng tin và chất lượng để giới thiệu cả.

Thế nên nếu thực sự muốn tìm mentor, hãy tiếp cận cách thứ 2: làm họ thích bạn.

Mối quan hệ mentor là cái gì đó rất kỳ lạ. Nó thực sự dựa trên sự hứng thú của người thầy với đối tượng mà họ muốn nâng đỡ. Một trong những người từng đề nghị làm mentor cho Mik là đối tác của công ty ngày xưa của tôi. Bác ấy gặp tôi lần đầu xong, liền gọi điện thẳng cho Tổng giám đốc và yêu cầu để tôi – một nhân viên mới vào công ty – lên làm dự án của hai bên lúc bấy giờ. Hồi đó bác tổng còn chưa kịp nhớ tên, cứ ngớ ra hỏi đi hỏi lại tên nhân viên. Trường hợp này tức là hoàn toàn từ phía mentor chủ động nhé!

IMG_4001

Ở chiều ngược lại thì không nên. Việc tự dưng nhảy vào bảo người có kinh nghiệm hỗ trợ mình là thô lỗ (vô duyên) vì bản thân người hỏi chả có cái gì để gây hứng thú cả. Vì thế, đừng tự dưng đến hội thảo nào đó rồi thấy ai nói hay là bảo họ làm mentor cho bạn.

Mentor chọn bạn vì họ thấy ở bạn có tiềm năng, có thể bạn giống họ trước đây, hoặc có thể bạn có điều mà họ còn yếu. Vì vậy, hãy bắt đầu phát tín hiệu cho mentor từ chính bản thân mình, chủ động bằng việc chứng minh bản thân mình xứng đáng được đi nhanh hơn tất cả người đồng trang lứa khác. Đây chính là nút cổ chai quyết định việc tại sao có người được sư phụ giúp đỡ mà có người lại không. Thậm chí, có người cả đời không có mentor và có người lại có rất nhiều mentor.

——————————–

Mentor sẽ hứng thú thứ gì ở bạn? Chính là những suy nghĩ của bạn, thể hiện ra bởi những câu hỏi của bạn.

IMG_4002

Vì vậy, Mik luôn tin câu hỏi đúng là thứ quyết định. Cách hỏi đúng của bạn sẽ làm ‘điên đảo’ mentor, khiến người ta biết ‘à, đây chính là mầm non cần vun trồng’.

Hồi Mik ở trong lớp, có 2 đứa bạn mà thầy cô mê lắm. Một bạn từ Anh và một bạn từ Kenya. Mà thầy cô mê không phải vì thầy hỏi câu nào các bạn ấy cũng trả lời. Mà vì các bạn này cứ ‘mở mồm ra cái’, là toàn câu hỏi hay.

Không phải kiểu what, how, why… như thường được dạy đâu.

Mà là những câu hỏi lật ngược vấn đề, những câu hỏi cho cả lớp thấy có lẽ gốc rễ của các vấn đề được kết nối một cách khác. Những câu hỏi nghi vấn ngược lại cho lý thuyết, hoặc mở ra hướng đi mới cho thực tế. Những câu hỏi mà cứ làm cho các giảng viên hàng đầu của ngành phải sững sờ vài giây (sinh viên quốc tế quả là chơi khó người Đức).

Trong lần cả lớp vào văn phòng Liên hiệp quốc (ngành của tôi hay đến các cơ quan tổ chức để học thực tế), nhờ câu hỏi hay mà kỳ ấy cậu bạn được Liên hiệp quốc mời vào làm luôn. Vỗ tay và học hỏi!!

Bổ sung: học cách đặt câu hỏi tư duy tại đây.

IMG_1555

Chính những câu hỏi của bạn sẽ cho thấy bạn là ai, và dẫn tới việc mentor của bạn có thích bạn không.

Cái khó ở chỗ là thường rất khó tìm mentor. Đi học thì ít thầy cô có thể khiến bạn muốn học hỏi. Rồi khi đi làm thì sếp bận kiếm tiền hơn là bảo ban bạn. Ra đường hỏi linh tinh thì dễ người ta tưởng mình là lừa đảo. Căng nhỉ?

Đợi ngày gặp mentor cuộc đời còn khó hơn tìm người yêu.

IMG_4003

Câu này cũng không sai, nhưng không hoàn toàn là đúng. Thời buổi này có nhiều cách khác để được mentor mà không mất nhiều công sức.

————————————-

4. Các phương án thay thế mentor mà miễn phí, nhanh, dễ dàng:

Theo nguyên lý cơ bản là mentor dành cho những bạn muốn phát triển cực nhanh về năng lực và cách đương đầu với cuộc sống, sự nghiệp. Nhưng thời buổi này đừng hạn chế việc Mentor phải là 1 con người bằng da thịt (dù đây là điều tuyệt vời nhất). Hãy tự tìm mentor bằng cách khác đi, ví dụ như:

  1. Nếu bạn ở ‘level mầm non’, tức bản thân chẳng có kinh nghiệm, kiến thức, tài năng gì nổi bật: Hãy dùng Youtube. Thời nay mà không giỏi thì chắc chắn do lỗi tại bạn. Nếu bản thân còn trẻ, ít kiến thức và tư duy, thì nên mở Youtube ra xem nhiều vào để học hỏi từ người thật việc thật. Tôi thường theo dõi các kênh tóm tắt sách, hoặc các kênh phân tích tâm lý. Mấy kênh khoa học thì thật ra hơi đau đầu. Nhưng xem ít thì cũng Mik có lên trình hiểu biết đấy, đủ để thấy mình hiểu rõ cuộc sống hơn, sống dễ dàng hơn.
  2. Sách: Lên cấp một chút thì nên thường xuyên dùng sách để tư duy được hệ thống hơn: ví dụ muốn tìm mentor làm giàu thì đọc sách của người đã làm giàu rồi thôi. Cái này hiệu nghiệm lắm các bạn. Hôm đó sinh nhật Mik. Chồng ngỏ ý tặng món quà giá trị – cái đồng hồ apple nhé, mà Mik vừa đọc xong trang sách về đầu tư, nên bảo: thôi, hãy tặng em 2 cái cổ phiếu Tesla đi. Mình nói chơi thôi, nhưng anh mua thật. Đến dịp sinh nhật năm sau bán cổ phiếu lãi to được gần 20 triệu đó các bạn. Đọc sách thôi mà các tác giả mentor chuẩn quá đi, ra tiền liền!!!
  3. Mạng xã hội: Nếu đã có chút suy nghĩ và kiến thức, nên dùng MXH. có người dùng MXH để thị phi, nhưng nếu bạn dùng tốt thì MXH sẽ đẩy bạn lên nhanh chưa từng thấy. Nói chuyện với một vài CEO thì họ tiết lộ cho Mik là họ tìm nhân tài qua việc theo dõi cách bạn trẻ đó đặt câu hỏi với người khác trên MXH thế nào (thể hiện tinh thần học hỏi, cách tư duy, sự chủ động…). Có thể vào các nhóm trên facebook (đừng vào nhóm linh tinh chém gió), hoặc vào xpier.app dành cho nhóm bạn trẻ Việt Nam quan tâm du học, học ngoại ngữ, đọc sách, phát triển bản thân. Việc ‘học thầy không tày học bạn’ qua chia sẻ kinh nghiệm lẫn nhau là cách hay để mentor chéo trong cộng đồng. Vì đôi khi các mentor ‘già’ không có cái ‘insight’ trong cuộc sống hiện tại thay đổi đến chóng mặt, thì cách này khá hay.

IMG_4006

  1. Blog: Mất thời gian và khó hơn MXH, nhưng hiệu quả tiếp cận người giỏi lại cao hơn. Nếu đủ thời gian thì bạn nên chịu khó viết bài dài dài như blog để thể hiện bản thân. Biết đâu một ngày đẹp trời có cao nhân nào đó hứng thú quá chủ động liên hệ mentor cho bạn thì sao? À đây cũng là một trong lý do mà Mik sẽ phát triển Flownes trong thời gian tới để tìm thêm mentor cho các mảng khác nhau trong đời mình.

Đợi xem hành trình đi tìm mentor như thế nào nhé.

17
Bình luận

avatar
  Subscribe  
Notify of
Bùi Định
Bùi Định

Hay quá, mình ko bỏ qua bài viết nào của bạn! thanks

Joo
Joo

Trong bài viết của chị, em có một thắc mắc ở chỗ này: “Mentor sẽ hứng thú thứ gì ở bạn? Chính là những suy nghĩ của bạn, thể hiện ra bởi những câu hỏi của bạn.” Và e nhận ra những bạn thông minh thì thường biết cách nhìn nhận vấn đề và bóc tách nó theo nhiều cách, thế nên họ hay đặt ra những câu hỏi hay ho. Còn mấy đứa ngáo ngáo như e sau khi nạp đống kiến thức xong thì chả biết nên hỏi gì, hỏi thế nào? Vậy làm thế nào để dù… Read more »

Christine
Christine

Em cảm ơn chị ạ. Thật hiếm những bài chia sẻ kinh nghiệm cá nhân mà chất lượng như này. Chúc chị sẽ tìm được các mentors ở lĩnh vực khác mà chị muốn học hỏi ạ ^^

Như Quỳnh
Như Quỳnh

Em cảm ơn chị nhiều vì bài viết giá trị này ạ.
Đọc xong em còn thấy thêm 1 phương pháp nữa để tìm mentor ^^
Chúc chị luôn nhiều sức khỏe, nhiều trải nghiệm thú vị và có thêm nhiều bài viết hay ạ.

Tuanhhh
Tuanhhh

Em cảm ơn chị Mik vì em học được rất nhiều thứ từ bài viết của chị.
Em có thể hỏi chị Mik một vài câu hỏi được không ạ? Em nghe chị nhắc đến “ngành của Mik” khá là nhiều trong topic này. Vậy (em xin được mạo muội) hỏi ngành học của chị là gì được không ạ?
Chị có thể chia sẻ đầu sách về đầu tư mà chị đọc được không ạ?

Em cảm ơn chị rất nhiều ạ!

Mik
Mik

Hi em, ngành của chị cũng không biết dịch thế nào cho đúng, nói tên không thì khó hiểu, đại khái là học cách hiểu cơ chế chính trị, xã hội, kinh tế để giải quyết 1 vấn đề chung.
Sách hồi đó chị đọc thì chị không nhớ chính xác (tại đọc xong chị hay tặng người khác luôn), cơ mà sắp tới chị thử cuốn Think & grow rich của bác Hill, em thử đọc và cùng chia sẻ cho vui nha.

Joy
Joy

Cảm ơn chị Mik ạ, bài viết khai sáng tư duy đang lờ mờ bấy lâu trong em. Đi làm, đi học thêm mới thấy, muốn có cơ hội phát triển thì phải có mạng lưới kết nối hiệu quả, có mentor định hướng đường đi, khai mở suy nghĩ thì còn thành công hơn nhiều.

Mik
Mik

Đúng đó em, có mentor càng sớm càng tốt, càng dễ dàng thành công hơn.
Thời điểm bắt đầu vào đại học cũng là một thời điểm vàng, còn sớm từ trước đó thì càng tốt. Chứ để lớn tuổi hơn thì khó hiệu quả lắm do tư duy bị fixed bởi nhiều cái rồi.

Mandyng
Mandyng

Người trẻ nhiều nhất vẫn là thời gian và sức khỏe cho nên phát triển bản thân rất cần thiết. Cám ơn bài chia sẽ từ chị và tự ngẫm Mentor thật ra ko xa đâu, chỉ là mình có nhận ra và tìm kiếm hay không?!
Mong sẽ được đọc thêm nhiều bài chia sẽ từ chị nhé ^^

Tài
Tài

Hiện tại em vẫn luyện tập ngày ngày để nâng cao giá trị và hiểu biết. Hẹn một ngày không xa có mentor để mình đi xa và nhanh hơn.
Cám ơn chị về blog hay và ý nghĩa này ạ :)))

Vo Tat Dat
Vo Tat Dat

Thật thú vị 😀
Một người thầy giỏi là rất quan trọng trong cuộc đời 😀

Quay về đầu trang